Odisha State Archaeology | Government of Odisha

About Maa Sarala Temple

ମା’ ସାରଳା ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ

सरला मंदिर के बारे में

Sarala Temple, Jhankada, Jagatsinghpur

ମା’ ସାରଳା ମନ୍ଦିର, Jhankada, ଜଗତସିଂହପୁର

सरला मंदिर, जहानकड़ा, जगतसिंहपुर

Maa Sarala Temple, also known as Jhankada Sarala Temple, is a major Hindu shrine dedicated to Goddess Sarala (Adishakti) — a powerful form blending aspects of Durga and Saraswati, representing knowledge, wisdom, and divine energy. The temple is considered one of the eight most famous Shakta (goddess-devotion) shrines in Odisha. The main idol is stone-carved with eight arms, depicted standing on a lion in the Mahishamardini posture. It holds deep mythological and historical significance, including a legendary association with sage Parashuram — who is said to have carved and worshiped the deity by his arrow according to Puranic tradition. The temple is also connected with Adikavi Sarala Dasa (15th century), the pioneering poet of Odia literature; his devotion to the goddess is a celebrated part of regional lore. The shrine attracts devotees from across Odisha throughout the year. Major festivals celebrated include Parbana, Sharadiya Utsav, Pana Sankranti, Dola Purnima, and Chandan Jatra.

ମା’ ସାରଳା ମନ୍ଦିର, ଯାହା ଝଙ୍କଡ଼ ସାରଳା ମନ୍ଦିର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ମା’ ସାରଳା (ଆଦିଶକ୍ତି)ଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀପୀଠ। ମା’ ସାରଳାଙ୍କୁ ଦୁର୍ଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣର ସମନ୍ୱିତ ଏକ ଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ସେ ଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ପୂଜିତା। ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଅଷ୍ଟପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶାକ୍ତ ପୀଠ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବେ ପରିଗଣନା କରାଯାଏ। ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଦେବୀ ପ୍ରତିମାଟି ପଥରରେ ଖୋଦିତ ଅଷ୍ଟଭୁଜା ମୂର୍ତ୍ତି। ଏହି ପ୍ରତିମାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସିଂହ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ମହିଷମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଭଙ୍ଗୀରେ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦେବୀପୀଠର ଗଭୀର ପୌରାଣିକ ଓ ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ପୁରାଣ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ଋଷି ପରଶୁରାମଙ୍କ ସହିତ ମା’ ସାରଳାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ, ପରଶୁରାମ ନିଜ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଖୋଦନ କରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏହି ପୀଠର ସମ୍ପର୍କ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଅଗ୍ରଣୀ କବି ଆଦିକବି ସାରଳା ଦାସଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଏହି ମହାନ କବି ମା’ ସାରଳାଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତ ଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରଚଳିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ପରମ୍ପରାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ। ସାରା ବର୍ଷ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ଦେବୀପୀଠକୁ ଦର୍ଶନ ଓ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ପାଇଁ ଆସିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ପର୍ବଣ, ଶାରଦୀୟ ଉତ୍ସବ, ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଦୋଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବପର୍ବାଣି ବିଶେଷ ଧୁମଧାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

मां सरला मंदिर, जिसे झांकड़ा सरला मंदिर के नाम से भी जाना जाता है, देवी सरला (आदिशक्ति) को समर्पित एक प्रमुख हिंदू तीर्थस्थल है। सरला दुर्गा और सरस्वती के गुणों का मिश्रण हैं और ज्ञान, बुद्धि और दिव्य ऊर्जा का प्रतीक हैं। यह मंदिर ओडिशा के आठ सबसे प्रसिद्ध शाक्त (देवी-भक्ति) तीर्थस्थलों में से एक माना जाता है। मुख्य प्रतिमा पत्थर से तराशी गई है, जिसमें आठ भुजाएँ हैं और यह महिषमर्दिनी मुद्रा में सिंह पर विराजमान है। इसका गहरा पौराणिक और ऐतिहासिक महत्व है, जिसमें ऋषि परशुराम से जुड़ा एक पौराणिक संबंध भी शामिल है। पुराणों की परंपरा के अनुसार, परशुराम ने ही इस प्रतिमा को तराशा था और अपने बाण से इसकी पूजा की थी। यह मंदिर ओडिया साहित्य के अग्रणी कवि आदिकवि सरला दास (15वीं शताब्दी) से भी जुड़ा है; देवी के प्रति उनकी भक्ति क्षेत्रीय लोककथाओं का एक प्रसिद्ध हिस्सा है। यह तीर्थस्थल वर्ष भर ओडिशा भर से भक्तों को आकर्षित करता है। यहां मनाए जाने वाले प्रमुख त्योहारों में परबना, शारदीय उत्सव, पाना संक्रांति, डोला पूर्णिमा और चंदन जात्रा शामिल हैं।

Visitor Facilities

ପରିଦର୍ଶକ ସୁବିଧା

आगंतुक सुविधाएँ

Ensuring a Comfortable & Enriching Heritage Experience

ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ଏକ ମନୋରମ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଅନୁଭବ

एक आरामदायक और समृद्ध विरासत अनुभव सुनिश्चित करना

🏛

Site Museum

ସାଇଟ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

साइट संग्रहालय

Explore rare Buddhist sculptures, seals, copper plates, and archaeological artifacts discovered during excavations.

ଖନନ ସମୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ବିରଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି, ମୋହର, ତମ୍ବା ପ୍ଲେଟ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ ।

खुदाई के दौरान मिली दुर्लभ बौद्ध मूर्तियों, मुहरों, तांबे की प्लेटों और आर्कियोलॉजिकल चीज़ों को देखें ।

🧭

Informational Signage

ସୂଚନାଦାୟୀ ଫଳକ

सूचनात्मक संकेत

Clear display boards and interpretive panels provide historical insights across the monument complex.

ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

साफ़ डिस्प्ले बोर्ड और समझाने वाले पैनल पूरे स्मारक परिसर में ऐतिहासिक जानकारी देते हैं ।

🚶

Visitor Pathways

ପରିଦର୍ଶକ ପଥ

आगंतुक मार्ग

Designated walking paths allow safe and easy access to stupas, monasteries, and shrines.

ସ୍ତୂପ, ମଠ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବିଧାରେ ଏବଂ ନିରାପଦ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ସୁନ୍ଦର ପଦଯାତ୍ରୀ ପଥ ।

पैदल चलने के लिए बने रास्ते स्तूपों, मठों और पवित्र जगहों तक सुरक्षित और आसान पहुँच देते हैं ।

🚻

Basic Amenities

ମୌଳିକ ସୁବିଧା

साधारण सुविधाएं

Drinking water facilities, resting areas, and public conveniences are available for visitors.

ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ପରି ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନୀନ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ।

विज़िटर्स के लिए पीने के पानी की सुविधा, आराम करने की जगह और पब्लिक सुविधाएं मौजूद हैं ।

🚗

Parking Facility

ପାର୍କିଂ ସୁବିଧା

पार्किंग सुविधा

Designated parking space is available near the entrance for private vehicles and tourist buses.

ଘରୋଇ ଯାନବାହନ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ବସ୍ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ।

प्राइवेट गाड़ियों और टूरिस्ट बसों के लिए एंट्रेंस के पास तय पार्किंग की जगह मौजूद है ।

🛡

Protected Monument

ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ

संरक्षित स्मारक

Maintained and preserved under national heritage protection for future generations.

ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ 'ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା' ଅଧୀନରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ।

आने वाली पीढ़ियों के लिए नेशनल हेरिटेज प्रोटेक्शन के तहत मेंटेन और सुरक्षित रखा गया।

We request all visitors to help preserve this historic treasure by maintaining cleanliness and respecting the monument.

ଆମେ ସମସ୍ତ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ସେମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖି ଏବଂ ସ୍ମାରକୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ ।

हम सभी विज़िटर्स से रिक्वेस्ट करते हैं कि वे साफ़-सफ़ाई बनाए रखकर और स्मारक का सम्मान करके इस ऐतिहासिक खजाने को बचाने में मदद करें ।

Monument Details & Location

ସ୍ମାରକୀ ବିବରଣୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନ

स्मारक का विवरण और स्थान

Experience Odisha’s sacred heritage at its heart

ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପବିତ୍ର ଐତିହ୍ୟ

ओडिशा की पवित्र विरासत का अनुभव करें

Type of Monument

ସ୍ମାରକୀର ପ୍ରକାର

स्मारक का प्रकार

Hindu monuments/sites

ହିନ୍ଦୁ ସ୍ମାରକ/ସ୍ଥଳ

हिंदू स्मारक/स्थल

Notification & Date

ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ତାରିଖ

अधिसूचना एवं दिनांक

10th April 2020

Geo-Coordinates

ଭୌଗୋଳିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କ

भौगोलिक निर्देशांक

Latitude:
Longitude:

ଅକ୍ଷାଂଶ:
ଦ୍ରାଘିମାଂଶ:

अक्षांश:
देशांतर:

Locality

ସ୍ଥାନ

स्थान

Jhankada

जहानकड़ा

District

ଜିଲ୍ଲା

जिला

Jagatsinghpur

ଜଗତସିଂହପୁର

जगतसिंहपुर

Date / Period

ତାରିଖ / କାଳ

तिथि / काल

18th-19th Century CE

Home ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା मुख्य पृष्ठ