Odisha State Archaeology | Government of Odisha

About Subarnesvara Temple

ସୁବର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ

सुबर्णेश्वर मंदिर के बारे में

Subarnesvara Temple (Hayagriba Vishnu, Tara, Mahishamardini eight, Sahada) Jagatsinghpur

ସୁବର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ସାହାଡ଼ା, ଜଗତସିଂହପୁର

सुबर्णिश्वर मंदिर (हयग्रिबा विष्णु, तारा, महिषामर्दिनी एट, सहाद) जगतसिंहपुर

The Subarneswar Temple in Sahada, Jagatsinghpur, Odisha, is a significant Shiva temple (Subarnesvara Siva Temple) known for its traditional Kalinga architecture, featuring a pancharatha plan, curvilinear spire (gandi), and intricate bada divisions, standing on a low pedestal with the vimana (sanctum) facing east, representing classic Odishan temple design. Built in the Kalinga style of temple architecture. Originally consisted of a rekha deula (sanctum) with a jagamohana (front hall). The structure is modest in scale, with minimal ornamentation, characteristic of medieval rural temples. Constructed using laterite and stone, with visible signs of periodic repairs and renovation. The temple is generally datable to the medieval period, when Shaivism spread extensively across coastal Odisha under local patronage. Such temples were often founded by village elites or local chiefs, serving both religious and social functions.

ଓଡ଼ିଶାର ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ସାହାଡ଼ାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୈବ ମନ୍ଦିର। ଏହି ମନ୍ଦିର ଏହାର ପାରମ୍ପରିକ କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀ ପାଇଁ ପରିଚିତ। ମନ୍ଦିରରେ ପଞ୍ଚରଥ ଯୋଜନା, ରେଖୀୟ ଶିଖର (ଗଣ୍ଡି) ଏବଂ ବଡ଼ର ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ବିଭାଜନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହା ଏକ ନିମ୍ନ ପୀଠ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏବଂ ଏହାର ବିମାନ ବା ଗର୍ଭଗୃହ ପୂର୍ବାଭିମୁଖୀ। ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀର ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନିଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ମନ୍ଦିର କଳିଙ୍ଗ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ। ମୂଳତଃ ଏହା ଏକ ରେଖା ଦେଉଳ (ଗର୍ଭଗୃହ) ଓ ଏହାର ସମ୍ମୁଖଭାଗରେ ଥିବା ଜଗମୋହନକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଥିଲା। ମନ୍ଦିରଟି ଆକାରରେ ମଧ୍ୟମ ଓ ସରଳ ପ୍ରକୃତିର, ଏବଂ ଏଥିରେ ଅଳଙ୍କରଣର ପ୍ରୟୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ। ଏହି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ସାଧାରଣ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ମନ୍ଦିରଟି ଲେଟରାଇଟ୍ ପଥର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଥରରେ ନିର୍ମିତ। ଏଥିରେ ସମୟକ୍ରମେ କରାଯାଇଥିବା ମରାମତି ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାରର ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସ୍ଥାପତ୍ୟଗତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଆଧାରରେ ମନ୍ଦିରଟିକୁ ସାଧାରଣତଃ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ କାଳର ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୈବ ଧର୍ମର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସାର ଘଟିଥିଲା। ଏପରି ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରାମର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିବର୍ଗ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ମୁଖିଆମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ତୁଲାଇଥାନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଜଗତସିଂହପୁର ଅଞ୍ଚଳର ବ୍ୟାପକ ଶୈବ ଐତିହ୍ୟ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅଂଶ।

ओडिशा के जगतसिंहपुर जिले के सहादा में स्थित सुबर्णेश्वर मंदिर एक महत्वपूर्ण शिव मंदिर है, जो अपनी पारंपरिक कलिंग वास्तुकला के लिए प्रसिद्ध है। इसमें पंचरथ योजना, घुमावदार शिखर (गंडी) और जटिल बाड़ विभाजन हैं। यह मंदिर एक निचले चबूतरे पर बना है, जिसका विमान (गर्भगृह) पूर्व दिशा की ओर है, जो ओडिशा के विशिष्ट मंदिर डिजाइन का प्रतिनिधित्व करता है। यह मंदिर कलिंग शैली में निर्मित है। मूल रूप से इसमें एक रेखा देउला (गर्भगृह) और एक जगमोहन (सामने का हॉल) था। संरचना आकार में सरल है, जिसमें न्यूनतम अलंकरण हैं, जो मध्ययुगीन ग्रामीण मंदिरों की विशेषता है। यह मंदिर लेटराइट और अन्य पत्थरों से निर्मित है, जिसमें समय-समय पर मरम्मत और जीर्णोद्धार के स्पष्ट संकेत दिखाई देते हैं। मंदिर को आमतौर पर मध्ययुगीन काल का माना जाता है, जब स्थानीय संरक्षण में तटीय ओडिशा में शैव धर्म का व्यापक प्रसार हुआ था। ऐसे मंदिर अक्सर ग्राम अभिजात वर्ग या स्थानीय प्रमुखों द्वारा स्थापित किए जाते थे, जो धार्मिक और सामाजिक दोनों कार्यों की पूर्ति करते थे।

Visitor Facilities

ପରିଦର୍ଶକ ସୁବିଧା

आगंतुक सुविधाएँ

Ensuring a Comfortable & Enriching Heritage Experience

ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ଏକ ମନୋରମ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଅନୁଭବ

एक आरामदायक और समृद्ध विरासत अनुभव सुनिश्चित करना

🏛

Site Museum

ସାଇଟ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

साइट संग्रहालय

Explore rare Buddhist sculptures, seals, copper plates, and archaeological artifacts discovered during excavations.

ଖନନ ସମୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ବିରଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି, ମୋହର, ତମ୍ବା ପ୍ଲେଟ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ ।

खुदाई के दौरान मिली दुर्लभ बौद्ध मूर्तियों, मुहरों, तांबे की प्लेटों और आर्कियोलॉजिकल चीज़ों को देखें ।

🧭

Informational Signage

ସୂଚନାଦାୟୀ ଫଳକ

सूचनात्मक संकेत

Clear display boards and interpretive panels provide historical insights across the monument complex.

ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

साफ़ डिस्प्ले बोर्ड और समझाने वाले पैनल पूरे स्मारक परिसर में ऐतिहासिक जानकारी देते हैं ।

🚶

Visitor Pathways

ପରିଦର୍ଶକ ପଥ

आगंतुक मार्ग

Designated walking paths allow safe and easy access to stupas, monasteries, and shrines.

ସ୍ତୂପ, ମଠ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବିଧାରେ ଏବଂ ନିରାପଦ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ସୁନ୍ଦର ପଦଯାତ୍ରୀ ପଥ ।

पैदल चलने के लिए बने रास्ते स्तूपों, मठों और पवित्र जगहों तक सुरक्षित और आसान पहुँच देते हैं ।

🚻

Basic Amenities

ମୌଳିକ ସୁବିଧା

साधारण सुविधाएं

Drinking water facilities, resting areas, and public conveniences are available for visitors.

ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ପରି ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନୀନ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ।

विज़िटर्स के लिए पीने के पानी की सुविधा, आराम करने की जगह और पब्लिक सुविधाएं मौजूद हैं ।

🚗

Parking Facility

ପାର୍କିଂ ସୁବିଧା

पार्किंग सुविधा

Designated parking space is available near the entrance for private vehicles and tourist buses.

ଘରୋଇ ଯାନବାହନ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ବସ୍ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ।

प्राइवेट गाड़ियों और टूरिस्ट बसों के लिए एंट्रेंस के पास तय पार्किंग की जगह मौजूद है ।

🛡

Protected Monument

ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ

संरक्षित स्मारक

Maintained and preserved under national heritage protection for future generations.

ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ 'ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା' ଅଧୀନରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ।

आने वाली पीढ़ियों के लिए नेशनल हेरिटेज प्रोटेक्शन के तहत मेंटेन और सुरक्षित रखा गया।

We request all visitors to help preserve this historic treasure by maintaining cleanliness and respecting the monument.

ଆମେ ସମସ୍ତ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ସେମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖି ଏବଂ ସ୍ମାରକୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ ।

हम सभी विज़िटर्स से रिक्वेस्ट करते हैं कि वे साफ़-सफ़ाई बनाए रखकर और स्मारक का सम्मान करके इस ऐतिहासिक खजाने को बचाने में मदद करें ।

Monument Details & Location

ସ୍ମାରକୀ ବିବରଣୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନ

स्मारक का विवरण और स्थान

Experience Odisha’s sacred heritage at its heart

ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପବିତ୍ର ଐତିହ୍ୟ

ओडिशा की पवित्र विरासत का अनुभव करें

Type of Monument

ସ୍ମାରକୀର ପ୍ରକାର

स्मारक का प्रकार

Hindu monuments/sites

ହିନ୍ଦୁ ସ୍ମାରକ/ସ୍ଥଳ

हिंदू स्मारक/स्थल

Notification & Date

ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ତାରିଖ

अधिसूचना एवं दिनांक

20th July 2023

Geo-Coordinates

ଭୌଗୋଳିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କ

भौगोलिक निर्देशांक

Latitude:
Longitude:

ଅକ୍ଷାଂଶ:
ଦ୍ରାଘିମାଂଶ:

अक्षांश:
देशांतर:

Locality

ସ୍ଥାନ

स्थान

Sahada

ସାହାଡ଼ା

सहाड़ा

District

ଜିଲ୍ଲା

जिला

Jagatsinghpur

ଜଗତସିଂହପୁର

जगतसिंहपुर

Date / Period

ତାରିଖ / କାଳ

तिथि / काल

19th Century CE

Home ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା मुख्य पृष्ठ