Odisha State Archaeology | Government of Odisha

About Amarabati Fort

ଅମରାବତୀ ଦୁର୍ଗ ବିଷୟରେ

अमरावती किला के बारे में

Amarabati Fort, Chhatia, Jajpur

ଅମରାବତୀ ଦୁର୍ଗ, ଛତିଆ, ଯାଜପୁର

अमरावती किला, छतिया, जाजपुर

Amarabati Fort (Amarabati Durg) represents the remains of a medieval fortification and settlement mound, reflecting the strategic and administrative importance of Chhatia in the lower Baitarani region. Though now largely in ruins, the site preserves valuable evidence of defensive architecture and habitation. The fort is traditionally associated with regional chiefs and feudatory rulers who controlled routes connecting Utkala’s inland tracts with the coastal plains. Its occupation likely spans the early to late medieval period, coinciding with the prominence of Jajpur as a political and religious centre. The name “Amarabati”—literally the city of the immortals—suggests an early urban or royal association preserved in local memory. Amarabati Fort, Chhatia is a medieval fortified settlement site that reflects the political, military, and administrative landscape of Jajpur region, complementing its better-known religious heritage.

ଅମରାବତୀ ଦୁର୍ଗ ଏକ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଦୁର୍ଗୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଏହା ନିମ୍ନ ବୈତରଣୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଛତିଆର ରଣନୈତିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଗୁରୁତ୍ୱର ପ୍ରତିଫଳନ କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସ୍ଥଳୀ ପ୍ରାୟତଃ ଧ୍ୱଂସାବଶେଷରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷାମୂଳକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ବସତି ସମ୍ପର୍କିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରମାଣ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଛି। ଦୁର୍ଗଟି ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଆଞ୍ଚଳିକ ମୁଖିଆ ଓ ସାମନ୍ତ ଶାସକମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ଏହି ଶାସକମାନେ ଉତ୍କଳର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉପକୂଳୀୟ ସମତଳ ଭୂମି ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଯାତାୟାତ ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପଥଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖୁଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥଳୀର ଅବସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରକୃତି ଏହାର ସାମରିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଭୂମିକାକୁ ସୂଚିତ କରେ। ଏହି ଦୁର୍ଗର ଅଧିବାସ ଆରମ୍ଭିକ ମଧ୍ୟଯୁଗରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମଧ୍ୟଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହି କାଳଖଣ୍ଡ ଯାଜପୁରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଉତ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ। “ଅମରାବତୀ” ନାମର ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ “ଅମରମାନଙ୍କ ନଗରୀ”। ଏହି ନାମକରଣ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ମୃତି ଓ ପରମ୍ପରାରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ନଗରୀୟ କିମ୍ବା ରାଜକୀୟ ସମ୍ପର୍କର ସୂଚନା ଦେଇପାରେ। ଛତିଆସ୍ଥିତ ଅମରାବତୀ ଦୁର୍ଗ ଏକ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଦୁର୍ଗୀକୃତ ବସତି ସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ଯାଜପୁର ଅଞ୍ଚଳର ରାଜନୈତିକ, ସାମରିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ପରିଦୃଶ୍ୟର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ନିଦର୍ଶନ। ଯାଜପୁରର ପରିଚିତ ଧାର୍ମିକ ଐତିହ୍ୟ ସହିତ ଏହି ଦୁର୍ଗୀୟ ସ୍ଥଳୀ ଅଞ୍ଚଳର ଐତିହାସିକ ଓ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ ।

अमरावती किला (अमरावती दुर्ग) मध्ययुगीन किलेबंदी और बस्ती के अवशेषों को दर्शाता है, जो निचले बैतरानी क्षेत्र में छतिया के रणनीतिक और प्रशासनिक महत्व को प्रतिबिंबित करता है। हालांकि अब यह किला काफी हद तक खंडहर हो चुका है, फिर भी यह स्थल रक्षात्मक वास्तुकला और निवास के बहुमूल्य प्रमाणों को संरक्षित रखता है। यह किला पारंपरिक रूप से क्षेत्रीय सरदारों और सामंती शासकों से जुड़ा हुआ है, जो उत्कल के आंतरिक क्षेत्रों को तटीय मैदानों से जोड़ने वाले मार्गों को नियंत्रित करते थे। संभवतः इसका उपयोग प्रारंभिक से उत्तर मध्ययुगीन काल तक हुआ, जो जाजपुर के राजनीतिक और धार्मिक केंद्र के रूप में प्रमुखता के साथ मेल खाता है। "अमरावती" नाम - जिसका शाब्दिक अर्थ है अमरों का शहर - स्थानीय स्मृति में संरक्षित एक प्रारंभिक शहरी या शाही संबंध का संकेत देता है। छतिया स्थित अमरावती किला एक मध्ययुगीन किलेबंद बस्ती स्थल है जो जाजपुर क्षेत्र के राजनीतिक, सैन्य और प्रशासनिक परिदृश्य को दर्शाता है, और इसकी सुप्रसिद्ध धार्मिक विरासत का पूरक है।

Visitor Facilities

ପରିଦର୍ଶକ ସୁବିଧା

आगंतुक सुविधाएँ

Ensuring a Comfortable & Enriching Heritage Experience

ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ଏକ ମନୋରମ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଅନୁଭବ

एक आरामदायक और समृद्ध विरासत अनुभव सुनिश्चित करना

🏛

Site Museum

ସାଇଟ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

साइट संग्रहालय

Explore rare Buddhist sculptures, seals, copper plates, and archaeological artifacts discovered during excavations.

ଖନନ ସମୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ବିରଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି, ମୋହର, ତମ୍ବା ପ୍ଲେଟ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ ।

खुदाई के दौरान मिली दुर्लभ बौद्ध मूर्तियों, मुहरों, तांबे की प्लेटों और आर्कियोलॉजिकल चीज़ों को देखें ।

🧭

Informational Signage

ସୂଚନାଦାୟୀ ଫଳକ

सूचनात्मक संकेत

Clear display boards and interpretive panels provide historical insights across the monument complex.

ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

साफ़ डिस्प्ले बोर्ड और समझाने वाले पैनल पूरे स्मारक परिसर में ऐतिहासिक जानकारी देते हैं ।

🚶

Visitor Pathways

ପରିଦର୍ଶକ ପଥ

आगंतुक मार्ग

Designated walking paths allow safe and easy access to stupas, monasteries, and shrines.

ସ୍ତୂପ, ମଠ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବିଧାରେ ଏବଂ ନିରାପଦ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ସୁନ୍ଦର ପଦଯାତ୍ରୀ ପଥ ।

पैदल चलने के लिए बने रास्ते स्तूपों, मठों और पवित्र जगहों तक सुरक्षित और आसान पहुँच देते हैं ।

🚻

Basic Amenities

ମୌଳିକ ସୁବିଧା

साधारण सुविधाएं

Drinking water facilities, resting areas, and public conveniences are available for visitors.

ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ପରି ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନୀନ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ।

विज़िटर्स के लिए पीने के पानी की सुविधा, आराम करने की जगह और पब्लिक सुविधाएं मौजूद हैं ।

🚗

Parking Facility

ପାର୍କିଂ ସୁବିଧା

पार्किंग सुविधा

Designated parking space is available near the entrance for private vehicles and tourist buses.

ଘରୋଇ ଯାନବାହନ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ବସ୍ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ।

प्राइवेट गाड़ियों और टूरिस्ट बसों के लिए एंट्रेंस के पास तय पार्किंग की जगह मौजूद है ।

🛡

Protected Monument

ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ

संरक्षित स्मारक

Maintained and preserved under national heritage protection for future generations.

ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ 'ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା' ଅଧୀନରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ।

आने वाली पीढ़ियों के लिए नेशनल हेरिटेज प्रोटेक्शन के तहत मेंटेन और सुरक्षित रखा गया।

We request all visitors to help preserve this historic treasure by maintaining cleanliness and respecting the monument.

ଆମେ ସମସ୍ତ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ସେମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖି ଏବଂ ସ୍ମାରକୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ ।

हम सभी विज़िटर्स से रिक्वेस्ट करते हैं कि वे साफ़-सफ़ाई बनाए रखकर और स्मारक का सम्मान करके इस ऐतिहासिक खजाने को बचाने में मदद करें ।

Monument Details & Location

ସ୍ମାରକୀ ବିବରଣୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନ

स्मारक का विवरण और स्थान

Experience Odisha’s sacred heritage at its heart

ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପବିତ୍ର ଐତିହ୍ୟ

ओडिशा की पवित्र विरासत का अनुभव करें

Type of Monument

ସ୍ମାରକୀର ପ୍ରକାର

स्मारक का प्रकार

Hindu monuments/sites

ହିନ୍ଦୁ ସ୍ମାରକ/ସ୍ଥଳ

हिंदू स्मारक/स्थल

Notification & Date

ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ତାରିଖ

अधिसूचना एवं दिनांक

12th January 2003

Geo-Coordinates

ଭୌଗୋଳିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କ

भौगोलिक निर्देशांक

Latitude:
Longitude:

ଅକ୍ଷାଂଶ:
ଦ୍ରାଘିମାଂଶ:

अक्षांश:
देशांतर:

Locality

ସ୍ଥାନ

स्थान

Chhatia

ଛତିଆ

छतिया

District

ଜିଲ୍ଲା

जिला

Jajpur

ଯାଜପୁର

जाजपुर

Date / Period

ତାରିଖ / କାଳ

तिथि / काल

10th-11th Century CE

Home ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠା मुख्य पृष्ठ